maszyny
BlogKarolina Chalczyńska

Zakup środka trwałego na raty z zastrzeżeniem prawa własności w umowie

Spółka z o.o. nabyła maszynę o wartości przekraczającej 10.000 zł. Zgodnie z zawartą umową zakupu, płatność została rozłożona na raty, przy czym maszyna pozostaje własnością sprzedawcy do momentu uregulowania ostatniej raty. Pomimo takiego zastrzeżenia w umowie, maszyna jest już użytkowana przez spółkę na potrzeby prowadzonej działalności. Czy zatem możliwe jest ujęcie jej w ewidencji bilansowej środków trwałych oraz dokonywanie odpisów amortyzacyjnych?
Dla celów bilansowych, maszynę zakupioną na raty z zastrzeżeniem prawa własności, spółka może przyjąć na stan środków trwałych w dacie przekazania do używania, a następnie rozpocząć jej amortyzację. Inaczej sytuacja ta rozpatrywana jest pod względem podatkowym. Do momentu przeniesienia prawa własności połączonego z zapłatą ostatniej raty, spółka nie może uznawać takiego składnika za środek trwały oraz naliczać od jego wartości początkowej odpisów amortyzacyjnych. W związku z tym, dokonywane w księgach rachunkowych odpisy amortyzacyjne nie będą uznawane za koszt uzyskania przychodów.

1. Skutki podatkowe zastrzeżenia prawa własności w umowie zakupu

W świetle art. 16a ust. 1 updop, amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 16c tej ustawy, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością, maszyny, urządzenia i środki transportu ora inne przedmioty, o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywan przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy leasingu zwane środkami trwałymi.
Ponadto, na podstawie art. 16a ust. 2 pkt 3 updop, amortyzacji podlegają składniki majątku niestanowiące własności lub współwłasności podatnika, zwane środkami trwałymi, jeże są wykorzystywane przez niego na potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą na podstawie umowy leasingu określonej w art. 17a pkt 1 updop, zawartej z właścicielem lub współwłaścicielami tych składników, oraz zgodnie z przepisami rozdziału 4a te ustawy, odpisów amortyzacyjnych dokonuje podatnik jako korzystający.
Z przepisów podatkowych wynika więc, że amortyzacja – co do zasady – dotyczy składników majątku stanowiących własność lub współwłasność podatnika, przeznaczonyc do wykorzystywania w działalności gospodarczej.
Natomiast do momentu przeniesienia prawa własności połączonego z zapłatą ostatniej raty, spółka nie może uznawać takiego składnika za środek trwały oraz naliczać od jego wartości początkowej odpisów amortyzacyjnych. Stanowisko takie potwierdza Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej m.in. w interpretacji indywidualnej z 22 maja 2025 r., nr 0114-KD|P2-1.4010.192.2025.1.KW, w której czytamy:
„(..) z umowy zakupu (na raty, zaliczki) może wynikać, że własność składnika majątku (w przedmiotowym przypadku Maszyny) przechodzi na nabywcę dopiero z chwilą spłaty ostatniej raty/części płatności. Jest to tzw. zastrzeżenie prawa własności, które zostało unormowane w art. 589-591 Kodeksu cywilnego.
(..) W świetle art. 589 K.c., jeżeli sprzedawca zastrzegł sobie własność sprzedanej rzeczy ruchomej aż do uiszczenia ceny, poczytuje się w razie wątpliwości, że przeniesienie własności rzeczy nastąpiło pod warunkiem zawieszającym. Gdy rzecz zostaje kupującemu wydana, zastrzeżenie własności powinno być stwierdzone pismem. Jest ono skuteczne względem wierzycieli kupującego, jeżeli pismo ma datę pewną(art. 590 § 1 К.c.).
Jeśli zatem w zawartej umowie przewidziano, że Spółka nabędzie własność składnika majątku (Maszyny) dopiero po zapłacie całej należności, to oznacza, że zakupiony składnik do czasu uiszczenia ostatniej raty pozostaje własnością sprzedawcy (nawet pomimo wydania tej rzeczy kupującemu). Takie zastrzeżenie powoduje, iż do czasu spłaty całkowitej ceny zakupiony składnik majątku (Maszyna) będący przedmiotem umowy nie może zostać zaliczony do środków trwałych. Nie spełnia on bowiem definicji środka trwałego zawartej w (…) art. 16a ust. 1 updop, na podstawie którego środkiem trwałym może być taki składnik majątku, który stanowi własność lub współwłasność podatnika. Skutkuje to tym, że podatnik do czasu spłaty ostatniej raty, czyli do momentu, gdy nabyty składnik majątku stanie się jego własnością, nie może dokonywać odpisów amortyzacyjnych (…)”.

2. Bilansowe rozliczenie zakupu środka trwałego z zawartym w umowie zastrzeżeniem prawa własności

Z definicji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości wynika, że środki trwałe to rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, o przewidywanym okresie ekonomiczne użyteczności dłuższym niż rok, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeb jednostki. Z kolei przez aktywa – w myśl definicji określonej w art. 3 ust. 1 pkt 12 ww. usta wy – rozumie się kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych.
Uwzględniając powyższe definicje, dla celów bilansowych, przy ocenie, czy dany składnik jest aktywem trwałym, tytuł własności nie ma kluczowego znaczenia. Najważniejsze jest to, czy jednostka może tym składnikiem dysponować i czerpać z niego w przyszłości korzyści ekonomiczne.
Zatem maszynę zakupioną na raty z zastrzeżeniem prawa własności spółka może przyjąć na stan środków trwałych w dacie przekazania do używania. Rozpoczęcie amortyzacji nastąpi na zasadach ogólnych, określonych w art. 32 ust. 1 ustawy o rachunkowości, to znaczy nie wcześniej niż po przyjęciu środka trwałego do używania. W tej sytuacji odpisy amortyzacyjne dokonywane dla celów bilansowych nie są uznawane za koszty uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów podatkowych, dlatego konto analityczne służące do ewidencjonowania odpisów amortyzacyjnych tego środka trwałego można oznaczyć jako „Amortyzacja – NKUP”.

BlogKarolina Chalczyńska

Grupowe ubezpieczenia na życie pracowników

Grupowe ubezpieczenie na życie to jeden z najczęściej oferowanych benefitów pracowniczych. W zależności od przyjętego modelu finansowania, tj. w zależności od tego czy finansowane jest ono w całości przez pracodawcę, pracownika, czy też finansowane w formule mieszanej – wiążą się z tym określone skutki podatkowe oraz obowiązki w zakresie rozliczeń składkowych.
Finansowanie składek przez pracodawcę, w całości lub w części, wymaga za każdym razem indywidualnej oceny pod kątem powstania przychodu ze stosunku pracy,a tym samym prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym oraz oskładkowania. Równolegle pojawia się kwestia właściwego ujęcia tych zdarzeń w księgach rachunkowych jednostki. Przeanalizujemy powyższe zagadnienia, ze szczególnym uwzględnieniem praktycznych aspektów ich rozliczania.

1. Opodatkowanie i oskładkowanie grupowych ubezpieczeń na życie

W świetle art. 12 ust. 1 updof, za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń. Są to w szczególności wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Przepis ten wskazuje, że przychodem ze stosunku pracy nie jest jedynie wynagrodzenie za pracę, ale także inne przysporzenia majątkowe, takie jak nieodpłatne świadczenia, czy też świadczenia częściowo odpłatne. W rezultacie wartość nieodpłatnych świadczeń jest jednym z elementów uwzględnianych przez pracodawcę – zgodnie z obowiązującymi przepisami – przy comiesięcznym ustalaniu podstawy obliczenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Ponadto, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 lipca 2014 r. syg. akt K 7/13. orzekł, że za przychód pracownika z nieodpłatnych świadczeń mogą być uznane świadczeniam które łącznie spełniają następujące warunki:

  • zostały spełnione za zgodą pracownika (tj. skorzystał z nich w pełni dobrowolnie)
  • zostały spełnione w interesie pracownika (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść,
  • korzyść ta jest wymierna i przypisana indywidualnemu pracownikowi (nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów)

Podczas weryfikacji, czy w przypadku sfinansowania pracownikowi grupowego ubezpieczenia na życie wskazane wyżej warunki są spełnione, należy w pierwszej kolejności ustalić, kto jest uprawniony do świadczeń wynikających z takiego ubezpieczenia. Jeżeli uprawnionym jest pracownik, a otrzymanie świadczenia następuje za jego zgodą (czyli korzysta z niego dobrowolnie), przy czym świadczenie to jest spełniane w jego interesie i przynosi mu wymierną korzyść o indywidualnie przypisanej wartości, to sfinansowanie przez pracodawcę składki na grupowe ubezpieczenie na życie powoduje powstanie po stronie pracownika przychodu ze stosunku pracy.

Przykładem sytuacji, kiedy to po stronie pracownika nie powstaje przychód ze stosunku pracy z tytułu nieodpłatnych świadczeń jest np. objęcie pracowników grupowym ubezpieczeniem OC na podstawie umowy bezimiennej, otwartej, bez określonej listy osób objętych tym ubezpieczeniem i finansowanie im składek na to ubezpieczenie.
Jednakże, w większości przypadków pracodawca powinien kwotę zapłaconej (finansowanej przez niego) składki na grupowe ubezpieczenie na zycie doliczyć do wynagrodzenia przysługującego pracownikowi za dany miesiąc oraz opodatkować. Należy przy tym pamiętać, że choć ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewiduje odrębnego zwolnienia podatkowego dla tego rodzaju przychodu, to pracownik może skorzystać ze zwolnienia w ramach innych, przysługujących mu ulg, m.in. z ulgi dla młodych, seniorów, rodzin 4+, czy osób powracających z zagranicy.

Rozatrując zagadnienie na płaszczyźnie składek ZUS – podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy (art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych). Przepisy określające podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne mają też zastosowanie do ustalenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne pracowników. W przykładzie omawianym powyżej, pracodawca ma także obowiązek naliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Istnieją okoliczności, kiedy omawiany przychód może skorzystać z wyłączenia z oskładkowania. Dotyczy to sytuacji, gdy pracodawca dofinansowuje pracownikom ubezpieczenie na życie, ale nie finansuje go w całości. Zwolnienie z oskładkowania będzie możliwe, jeśli zostaną spełnione określone warunki. Oskładkowaniu nie podlegają korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające m.in. na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług. Takie stanowisko potwierdza Centrala Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w interpretacjach indywidualnych z 6 grudnia 2023 r., znak DI/200000/43/1146/2026 oraz z 7 kwietnia 2023r., znak WPI/200000/43/342/2023.

Należy również dodać, że dla celów VAT, bez względu na to, czy pracodawca sfinansuje pracownikom ubezpieczenie na życie w całości czy w części, nie wykazuje podatku należnego z tytułu takiego ubezpieczenia. U pracodawcy bowiem nie dochodzi do nabywania usług ubezpieczeniowych, a następnie ich odsprzedaży pracownikom. Takie zdarzenie jest neutralne na gruncie VAT.

2. Kwalifikacja i ujmowanie składek w kosztach działalności jednostki

W przypadku, gdy jednostka finansuje swoim pracownikom składki na grupowe ubezpieczenia na zycie w całości bądź w części, to poniesione na ten cel wydatki obciążają w tej części koszty działalności operacyjnej, tzn. odpowiednie konto w zespole 4 i/lub 5. W ramach kont zespołu 4, finansowane przez pracodawcę składki ubezpieczenia grupowego ujmuje się na koncie 40-5 „Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia”. Z kolei, w ramach kont zespołu 5, kwotę sfinansowanej przez pracodawcę składki odnosi się na konto 55 „Koszty zarządu”. W przypadku opłacania składki co miesiąc, ujmuje się ten koszt w okresach miesięcznych. Natomiast, w przypadku opłacenia składki jednorazowo (np. z góry za cały rok), wskazane jest rozliczać taki koszt w czasie za pomocą konta 64-0 „Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów”. Składkę w części, którą pokrywa pracownik ujmuje się na koncie rozrachunkowym.

Wszelkie treści udostępniane na naszym blogu są treściami opracowanymi indywidualnie, przez osoby. Wszystkie zagadnienia zawsze są weryfikowane i analizowane przez doświadczone osoby, posiadające odpowiednie wykształcenie. Treści nie są tworzone przez AI, bazując na niesprawdzonych źródłach.

źródło: Zeszyty metodyczne rachunkowości, wydawnictwo podatkowe GOFIN

Zakup samochodu zagranicą
BlogKarolina Chalczyńska

Zakup samochodu za granicą – jak rozliczyć VAT?

Zakup samochodu na terytorium innego państwa UE

W przypadku zakupu samochodu w innym państwie UE należy rozróżnić czy przedmiotem zakupu jest nowy czy używany samochód oraz czy został on zakupiony od podatnika VAT czy też od osoby prywatnej. Zagadnienia te zostaną omówione poniżej.

Nowe środki transportu

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na definicję nowego środka transportu. Nowymi środkami transportu są środki, o których mowa w art. 2 pkt 10 ustawy o VAT. W przypadku samochodów  rozumie się przez to pojazdy lądowe napędzane silnikiem o pojemności skokowej większej niż 48 centymetrów sześciennych lub o mocy większej niż 7,2 kilowata, jeżeli przejechały nie więcej niż 6000 kilometrów lub od momentu dopuszczenia ich do użytku upłynęło nie więcej niż 6 miesięcy; za moment dopuszczenia do użytku pojazdu lądowego uznaje się dzień, w którym został on pierwszy raz zarejestrowany w celu dopuszczenia do ruchu drogowego lub w którym po raz pierwszy podlegał on obowiązkowi rejestracji w celu dopuszczenia do ruchu drogowego w zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza; jeżeli nie można ustalić dnia pierwszej rejestracji pojazdu lądowego lub dnia, w którym podlegał on pierwszej rejestracji, za moment dopuszczenia do użytku tego pojazdu uznaje się dzień, w którym został on wydany przez producenta pierwszemu nabywcy, lub dzień, w którym został po raz pierwszy użyty dla celów demonstracyjnych przez producenta,

Opodatkowanie nabycia nowego środka transportu następuje zarówno w sytuacji gdy nabywcą jest podatnik VAT, jak i gdy nabywcą jest podmiot niebędący podatnikiem podatku VAT i ma miejsce zawsze w państwie, gdzie zakończył się jego transport. Najczęstszym przypadkiem jest to kraj, w którym pojazd zostanie zarejestrowany lub użytkowany (jeżeli brak jest obowiązku rejestracji).

Należy również pamiętać o tym, by dostawca zamieścił na fakturze informacje pozwalające stwierdzić, czy dany pojazd faktycznie zalicza się do nowych środków transportu.

Nabycie nowego środka transportu – obowiązek podatkowy powstaje w momencie otrzymania nowego środka transportu, nie później niż z chwilą wystawienia faktury przez unijnego dostawcę.

Podatek należy zapłacić w terminie 14 dni od otrzymania nowego środka transportu lub wystawienia faktury przez unijnego dostawcę.

Zakup nowego środka transportu wymaga również złożenia informacji VAT-23 do właściwego urzędu skarbowego, przy czym nie ma ustawowego terminu na złożenie tej informacji – wszechobecną praktyką jest, że informację tą należy złożyć w terminie płatności podatku wraz z kopią faktury.

Następnym krokiem jest wykazanie WNT w deklaracji podatkowej:

  • W przypadku osób fizycznych oraz podmiotów, które nie składają JPK_V7M/V7K ani VAT-8, składa się deklarację VAT-10 (wypełnione pozycje 18 i 19) w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego.
  • Podatnicy VAT wykazują transakcję w deklaracji JPK_V7M/V7K w poz. 23 i 24 oraz poz. 35
  • Podatnicy niebędący czynnymi podatnikami VAT, a także osoby prawne niebędące podatnikami, jeżeli dokonują WNT, a całkowita wartość tego nabycia przekroczyła w trakcie roku podatkowego kwotę 50.000 zł – składa się deklarację VAT-8 z wypełnionymi poz. 10 i 11 w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy
Samochody używane
Zakup samochodu stanowiący wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru

W przypadku, gdy dostawcą jest unijny podatnik VAT niekorzystający ze zwolnienia z opodatkowania, nabywcą jest podatnik polski, to transakcja będzie stanowiła wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru, rodzące po stronie polskiego podatnika obowiązek uiszczenia należnego podatku VAT z tego tytułu.

W sytuacji wewnątrzwspólnotowego nabycia używanych środków transportu obowiązek podatkowy powstaje w dacie wystawienia faktury przez unijnego dostawcę. Podatek należy opłacić w terminie 14 dni od dnia wystawienia faktury. W związku z brakiem ustawowego terminu na złożenie deklaracji VAT-23, tak jak w przypadku nowych środków transportu, przyjmuje się termin zapłaty podatku jako termin do złożenia tejże deklaracji.

Następnie należy wykazać WNT w deklaracji podatkowej. Dla podatników VAT są to poz. 23 i 24 oraz 35 w deklaracji JPK_V7M/V7K. Dla podatników niebędących czynnymi podatnikami VAT, a także osób prawnych niebędących czynnymi podatnikami, jeżeli dokonują WNT, a całkowita wartość tego nabycia w trakcie roku podatkowego przekroczyła 50.000 zł  są to poz. 10 i 11 w deklaracji VAT-8, które należy złożyć w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Podmioty, które dokonały takiej transakcji są zobowiązane do zarejestrowania się dla potrzeb transakcji wewnątrzwspólnotowych (VAT-UE). Po czym złożenie informacji podsumowującej VAT-UE musi nastąpić w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Zakup samochodu niestanowiący WNT

W sytuacji, gdy przynajmniej jedna ze stron transakcji nie jest podatnikiem VAT lub jest podatnikiem zwolnionym z opodatkowania ze względu na obroty, albo sprzedaż jest opodatkowana w systemie marży, wówczas czynność sprowadzenia pojazdu do Polski (pod warunkiem, że nie jest to nowy środek transportu), nie podlega opodatkowaniu.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów nie wystąpi, jeżeli przedmiotem nabycia są towary używane, dostawa tych towarów (w wyniku której ma miejsce WNT na terytorium kraju) jest opodatkowana podatkiem od wartości dodanej na terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów na zasadach odpowiadających regulacjom zawartym w art. 120 ust. 4 i 5, a nabywca posiada dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na tych zasadach.

Jeżeli zatem zagraniczny podatnik udokumentuje dokonaną sprzedaż używanych samochodów jako opodatkowaną w systemie marży (musi to wynikać z wystawionej faktury), to po stronie polskiego podatnika nie wystąpi WNT.

Zakup samochodu na terytorium spoza UE

Zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy o VAT przez import towarów rozumie się przywóz towarów z terytorium państwa trzeciego (spoza terytorium Unii Europejskiej) na terytorium UE.

Podmiotami, na których ciąży obowiązek podatkowy w imporcie towarów, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o VAT są osoby prawne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne:

Na których ciąży obowiązek uiszczenia cła, w tym również w przypadku, gdy na podstawie przepisów celnych importowany towar jest zwolniony od cła albo cło na towar zostało zawieszone, w części lub w całości, albo zastosowana została preferencyjna, obniżona lub zerowa stawka celna,

Uprawnione do korzystania z procedury uszlachetniania czynnego lub procedury odprawy czasowej, w tym również osoby, na które zgodnie z odrębnymi przepisami, zostały przeniesione prawa i obowiązki osoby uprawnionej do korzystania z procedury.

  • W przypadku Importu rozliczanego w zgłoszeniu celnym podatnik uiszcza podatek VAT od importu pojazdów samochodowych w terminie 10 dni od powstania długu celnego, w wysokości wynikającej z dokumentów celnych.
  • Na tle importu rozliczanego zgodnie z art. 33a ustawy o VAT (procedura uproszczona) podatnik ujmuje podatek VAT od importu pojazdu samochodowego w części deklaracyjnej pliku JPK-VAT w poz. 25 i 26.
Strata poniesiona przed przejściem na estoński CIT
BlogKarolina Chalczyńska

Przejście na estoński CIT a nierozliczona poniesiona wcześniej strata

Nierozliczona strata poniesiona przed przejściem na estoński CIT

Spółka z o.o., której udziałowcami są osoby fizyczne, planuje przejść na estoński CIT. Jak odliczyć straty poniesione przed przejściem na estoński CIT, a jeszcze nierozliczone oraz jak ująć w księgach rachunkowych to zdarzenie?
Spółka, która wybrała opodatkowanie w formie ryczałtu od dochodów spółek (tzw. estoński CIT) i która w latach podatkowych poprzedzających pierwszy rok opodatkowania ryczałtem osiągnęła stratę ze źródła przychodów, traci prawo do odliczenia tej straty od dochodów osiąganych począwszy od pierwszego roku opodatkowania ryczałtem oraz w okresie następującym po zakończeniu opodatkowaniu ryczałtem. Nabywa ona natomiast prawo do rozliczenia tej nieodliczonej straty, poprzez obniżenie dochodu (z danego źródła przychodu) uzyskanego w dwóch latach podatkowych bezpośrednio poprzedzających pierwszy rok opodatkowania ryczałtem. Pod warunkiem, że podatnik wypracował dochód pozwalający na pełne odliczenie.
1. Zasady rozliczenia straty poniesionej, a nierozliczonej przed przejściem na estoński CIT

Podatnik rozliczający się z CIT na zasadach ogólnych określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, może – na podstawie art. 7 ust. 5 updop – o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym:

1) obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty, albo

2) obniżyć jednorazowo dochód uzyskany z tego źródła w jednym z najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu lat podatkowych o kwotę nieprzekraczającą 5.000.000 zł, nieodliczona kwota podlega rozliczeniu w pozostałych latach tego pięcioletniego okresu, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty.

Z powołanego przepisu wynika możliwość obniżenia dochodu uzyskanego ze źródła przychodów (przy zastosowaniu limitów wynikających z tego przepisu) o wysokość straty z tego źródła przychodów. Strata ze źródła przychodów powstaje gdy koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów (por. art. 7 ust. 2 updop).

Wybierając opodatkowanie w formie ryczałtu od dochodów spółek, spółka jest zobowiązana do ustalania dochodu (straty) według przepisów o rachunkowości, co wprost wynika z art. 28d ust. 1 updop. Przepis ten stanowi bowiem, że podatnik opodatkowany ryczałtem od dochodów spółek jest obowiązany do prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz sporządzania sprawozdań finansowych na podstawie przepisów o rachunkowości w sposób zapewniający prawidłowe określenie m.in. wysokości zysku (straty) netto, podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku. Stosownie zaś do art. 28c pkt 4 updop, pojęcie „zysk (strata) netto” oznacza zysk (stratę) netto ustalany na podstawie przepisów o rachunkowości.

KISStrata ustalona zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości, nie jest stratą, o której mowa w art. 7 ust. 2 updop, i tym samym nie może na mocy art. 7 ust. 5 updop zostać odliczona w latach następnych (por. interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 6 lutego 2024 r., nr 0111-KDIB1-3.4010.649.2023.1.AN). 

Zatem spółka wybierająca estoński CIT, która w latach podatkowych poprzedzających pierwszy rok opodatkowania ryczałtem poniosła stratę ze źródła przychodów – traci prawo do odliczenia tej straty na zasadach określonych art. 7 ust. 5 updop, tj. od dochodów osiąganych począwszy od pierwszego roku opodatkowania ryczałtem oraz w okresie następującym po zakończeniu opodatkowaniu ryczałtem (por. art. 7 ust. 7 pkt 2 updop). Utrata tego prawa dotyczy wyłącznie straty osiągniętej w latach poprzedzających pierwszy rok opodatkowania ryczałtem. Może natomiast rozliczyć tę stratę na zasadach określonych w art. 7 ust. 7 pkt 1 updop. Przepis ten stanowi, że podatnik, który w latach podatkowych poprzedzających pierwszy rok opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek osiągnął stratę ze źródła przychodów i nabył prawo do jej odliczenia na podstawie art. 7 ust. 5 updop może obniżyć o wysokość tej nieodliczonej straty dochód ze źródła przychodów uzyskany w 2 latach podatkowych bezpośrednio poprzedzających pierwszy rok opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek, pod warunkiem stosowania tego opodatkowania przez okres co najmniej 4 lat podatkowych.

Odliczenie na podstawie art. 7 ust. 7 pkt 1 updop nie jest ograniczone żadnymi warunkami jakie zostały wskazane w art. 7 ust. 5 updop. Oznacza to, że strata nieodliczona na podstawie art. 7 ust. 5 updop może zostać w całości odliczona na podstawie art. 7 ust. 7 updop, o ile podatnik wypracował dochód pozwalający na takie pełne odliczenie. Tak też wynika z objaśnień podatkowych Ministra Finansów z 23 grudnia 2021 r., pt. „Przewodnik do ryczałtu od dochodów spółek”.

Odliczenia straty na podstawie art. 7 ust. 7 updop dokonuje się od dochodu osiągniętego:

1) w roku podatkowym poprzedzającym pierwszy rok stosowania ryczałtu – w zeznaniu podatkowym składanym za ten rok podatkowy,

2) za drugi rok bezpośrednio poprzedzający pierwszy rok stosowania ryczałtu – przez złożenie korekty zeznania podatkowego za ten drugi rok.

W przypadku niedotrzymania warunku stosowania opodatkowania ryczałtem przez okres co najmniej czterech lat podatkowych (np. w przypadku zakończenia opodatkowania ryczałtem po roku jego stosowania) podatnik traci prawo do dokonania obniżenia na podstawie art. 7 ust. 7 updop, od dnia w którym skorzystał z tego obniżenia, oraz jest zobowiązany do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę (por. art. 7 ust. 8 updop). W takim przypadku podatnik tracący prawo do dodatkowego rozliczenia straty na podstawie art. 7 ust. 7 updop zobligowany jest do skorygowania dokonanego wcześniej odliczenia, poprzez złożenie stosownej korekty zeznania podatkowego za lata, w których dokonał tego odliczenia.

BlogKarolina Chalczyńska

Zarachowanie kosztu w księgach, jako warunek ujęcia go w kosztach uzyskania przychodów

Zarachowanie kosztu w księgach, jako warunek ujęcia go w kosztach uzyskania przychodów
 

Podatnik CIT wykupił usługę polegającą na dostępie do oprogramowania obejmującego automatyzację procesów związanych z obsługą klientów (oferowanie i zawieranie umów, dokonywanie płatności itp.). Faktura za tę usługę została wystawiona 28 lutego 2025 r., a usługi były świadczone w okresie od 28 lutego 2025 r. do 28 marca 2025 r. Kiedy koszt tej usługi powinien być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów? Należy zaznaczyć, że jest to koszt pośrednio związany z przychodem.

Koszt zakupionej usługi powinien być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w dacie, pod którą został ujęty w księgach rachunkowych na podstawie otrzymanej faktury.

Stosownie do art. 15 ust. 1 updop, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 updop.

Zgodnie z utrwaloną linią interpretacyjną, aby wydatek stanowił koszt uzyskania przychodu, musi spełniać następujące warunki:

  • zostać poniesiony, tj. w ostatecznym rozrachunku musi być pokryty z zasobów majątkowych firmy,
  • być definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie powinna być zwrócona,
  • pozostawać w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
  • zostać poniesiony w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów,
  • być właściwie udokumentowany,
  • nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 updop, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Usługa polegająca na dostępie do oprogramowania obejmującego automatyzację procesów związanych z obsługą klientów (oferowanie i zawieranie umów, dokonywanie płatności itp.) wydaje się być przydatna w firmie. Korzystanie z oprogramowania może ułatwić i uprościć obsługę klientów podatnika i w rezultacie przyczynić się do usprawnienia pracy. W związku z tym poniesiony na ten cel wydatek może mieć wpływ na osiągnięcie przychodów lub też zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów. Z pytania wynika, że jest to koszt pośrednio związany z przychodem.

Moment potrącalności kosztów pośrednich został uregulowany w art. 15 ust. 4d i 4e updop.

Koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą (art. 15 ust. 4d updop).

Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem niemającym w tym przypadku znaczenia, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów (art. 15 ust. 4e updop).

Przepisy ustawy o CIT uzależniają moment potrącalności kosztów pośrednich od faktu zaksięgowania wydatku w księgach rachunkowych podatnika na dany dzień.

Regulacje nie wskazują, że taki wydatek musi być ujęty „jako koszt” do celów rachunkowych. Dla uznania danego wydatku za koszt podatkowy wystarczy ujęcie go na jakimkolwiek koncie. Wyjątek stanowiłoby jedynie ujęcie danego kosztu jako rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Mając na uwadze powołane regulacje oraz rozpatrywany stan faktyczny, podatnik powinien zaliczyć koszt nabytej usługi do kosztów uzyskania przychodów w dacie, pod którą koszt ten został ujęty w księgach rachunkowych na podstawie otrzymanej faktury.

Prawidłowość stanowiska, zgodnie z którym momentem określającym moment rozpoznania kosztów pośrednich jest data, pod którą ujęto je w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na dowolnym koncie księgowym (niekoniecznie ujęto jako koszt dla potrzeb rachunkowych), znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Z interpretacji organu podatkowego 

„Koszty pośrednie (…) potrąca się, co do zasady, w roku poniesienia. W takim przypadku rozliczenie przedmiotowych kosztów powinno następować, na podstawie odpowiednio udokumentowanych wydatków, w dacie poniesienia kosztu, tj. w dacie na którą ujęto koszt na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo w dniu, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku) w księgach rachunkowych.

W zakresie wszelkich wydatków stanowiących na gruncie ustawy o CIT pośrednie koszty uzyskania przychodów, które w momencie poniesienia, dla celów księgowych, są ujmowane na innych kontach niż kosztowe (tj. nie są księgowane jako koszt), podatnik jest uprawniony do rozpoznania ich w kosztach podatkowych w dacie, pod którą dany wydatek zostanie ujęty w księgach rachunkowych bez względu na rodzaj konta, na jakim zostanie dokonany zapis księgowy, z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Należy bowiem zauważyć, że istnieje taka grupa wydatków (kosztów) poniesionych przez podatnika, które stanowią koszt poniesiony w rozumieniu art. 15 ust. 4e ustawy o CIT, a rachunkowo nie będą ujęte na koncie kosztowym wcale albo będą ujęte z opóźnieniem. W związku z powyższym, jeżeli podatnik poniósł dany wydatek (koszt), który ujęty został w księgach rachunkowych i zgodnie z ustawą o CIT można go uznać za koszt pośredni, to data ujęcia w księgach rachunkowych tego wydatku będzie momentem poniesienia kosztu podatkowego”.

(interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 25 lutego 2025 r., nr 0114-KDIP2-1.4010.33.2025.1.DK)

BlogKarolina Chalczyńska

Kasowy PIT – nowe zasady rozliczania PIT dla przedsiębiorców

Od 1 stycznia 2025 roku nowym rozwiązaniem dla przedsiębiorców jest możliwość wyboru kasowego sposobu rozliczania przychodów i kosztów uzyskania przychodów w PIT. Kasowy PIT oznacza, że podatek będzie naliczany dopiero po otrzymaniu zapłaty od kontrahenta. Przedsiębiorcy, którzy chcą skorzystać z tego rozwiązania muszą złożyć oświadczenie do 20 lutego 2025 roku.

Kto może stosować kasowy PIT

Z metody kasowej może korzystać podatnik, w tym podatnik rozpoczynający w 2025 r. prowadzenie działalności gospodarczej, opodatkowany według skali podatkowej, podatkiem liniowym albo IP BOX, który prowadzi pkpir i osiąga przychody z działalności gospodarczej prowadzonej samodzielnie, jeżeli łącznie spełnia poniższe warunki.

Aby rozliczać PIT z wykorzystaniem metody kasowej przedsiębiorca musi spełnić następujące warunki:

  • przychody z prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej w roku bezpośrednio poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły kwoty 1 mln zł.,

  • nie prowadzi ksiąg rachunkowych (podatnik, który spełnia pozostałe warunki będzie mógł wybrać metodę kasową, rezygnując z prowadzenia ksiąg rachunkowych na rzecz podatkowej księgi przychodów i rozchodów),

  • złoży właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenie o wyborze metody kasowej w terminie do dnia 20 lutego roku podatkowego, a w przypadku podatników rozpoczynających prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego – w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia działalności (jeżeli rozpoczęcie działalności gospodarczej nastąpiło w grudniu roku podatkowego oświadczenie musi być złożone w terminie do końca roku podatkowego).

Ważne

Z metody kasowej nie skorzystają natomiast podatnicy, którzy prowadzą działalność gospodarczą w formie spółek osobowych (spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej).

 
Przykład

Podatnik prowadzi wyłącznie indywidualną działalność gospodarczą. Jego przychód z tej działalności w 2024 r. wyniesie 900 000 zł. Opodatkowany jest według skali podatkowej. Podatnik ten na 2025 r. wybierze dobrowolne prowadzenie ksiąg rachunkowych. To oznacza że, nie będzie mógł wybrać na ten rok metody kasowej. 

 

Zasady rozliczania przychodów i kosztów w metodzie kasowej

W metodzie kasowej przychód będzie powstawał w dacie uregulowania należności. Przez uregulowanie należności będzie rozumiane również częściowe uregulowanie należności, a także wpłaty na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych. Przychodem będzie zatem również, np. zapłacona zaliczka, przedpłata czy zapłacona rata.

W przypadku metody kasowej rozliczania przychodów za datę powstania przychodu uważa się dzień uregulowania należności, nie późniejszy niż dzień:

  • upływu 2 lat, licząc od dnia wystawienia faktury, albo

  • likwidacji działalności gospodarczej.

Ważne

Oznacza to, że z upływem 2 lat, licząc od daty wystawienia faktury, podatnik będzie obowiązany rozpoznać przychód z działalności gospodarczej, nawet jeżeli w tym czasie nie otrzyma od kontrahenta zapłaty wynikającej z wystawionej faktury.

Metoda kasowa ma zastosowanie wyłącznie do przychodów, które wynikają z transakcji między podatnikiem a przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy – Prawo przedsiębiorców oraz są udokumentowane fakturami. Przedsiębiorcy będą zobowiązani będą do prowadzenia ewidencji faktur dokumentujących przychody rozliczane tą metodą. Kasowy PIT nie będzie miał zastosowania do przychodów z odpłatnego zbycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Wybór metody kasowej w PIT – do kiedy

Podatnik, który chce skorzystać z metody kasowej, musi złożyć na piśmie oświadczenie o wyborze tej metody do naczelnika urzędu skarbowego w terminie do 20 lutego roku podatkowego. W przypadku podatnika rozpoczynającego prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego oświadczenie to należy złożyć w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia działalności gospodarczej.

Podatnik, który wybierze metodę kasową, będzie zobowiązany stosować ją przez cały rok podatkowy. Dokonany wybór będzie dotyczył również lat następnych, chyba że podatnik, w terminie do 20 lutego roku podatkowego, zawiadomi na piśmie właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z tej metody rozliczania przychodów. Ustawodawca nie przewidział urzędowego wzoru oświadczenia o wyborze metody kasowej ani zawiadomienia o rezygnacji z metody kasowej. Podatnik musi sporządzić je samodzielnie.

Wyboru metody kasowej w PIT indywidualny przedsiębiorca, który jest czynnym podatnikiem VAT, może dokonać niezależnie od tego, czy stosuje taką metodę w VAT. Podatnik może zatem korzystać z metody kasowej w PIT, nie korzystając z metody kasowej w VAT i odwrotnie. Może również korzystać z obu tych metod jednocześnie.

BlogKarolina Chalczyńska

Odszkodowanie wypłacone za wadliwie wykonaną usługę – czy może stanowić koszt?

Czy odszkodowanie wypłacone przez warsztat samochodowy z tytułu wadliwie wykonanej usługi będzie można zaliczyć do kosztów

PROBLEM
W zakładzie mechaniki pojazdowej dokonano naprawy samochodu. Pracownik wykonując naprawę popełnił błąd, w wyniku czego w dalszej eksploatacji doszło do poważniejszej usterki. Klientka warsztatu wniosła sprawę do sądu o odszkodowanie, ponieważ jej zdaniem kwota wypłacona przez ubezpieczyciela nie rekompensowała kosztów naprawy pojazdu. W rezultacie od usługodawcy zasądzono odszkodowanie na rzecz klientki zakładu mechaniki. Właściciel zakładu posiadał ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej i otrzymał zwrot od ubezpieczyciela wypłaconego odszkodowania na rzecz klientki zakładu. Czy wypłacone odszkodowanie i koszty związane z procesem sądowym mogą zostać zaliczone do kosztów podatkowych? Czy zwrot od ubezpieczyciela na rzecz zakładu wartości wypłaconego odszkodowania dla klientki zakładu jest przychodem podatkowym?

RADA

Odszkodowania wypłaconego przez zakład z tytułu wadliwie wykonanej usługi nie będzie można zaliczyć do kosztów. Zwrot od ubezpieczyciela na rzecz zakładu wartości wypłaconego odszkodowania dla klientki zakładu jest przychodem podatkowym.

UZASADNIENIE

Do przychodów z działalności z gospodarczej zalicza się otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z tą działalnością.

W przepisach o PIT nie wyjaśniono, w jaki sposób należy rozumieć pojęcie „majątek”. Z tego też względu dla jego wyjaśnienia należy posłużyć się językowym (słownikowym) jego rozumieniem. Wg internetowego wydania Słownika języka polskiego PWN majątkiem jest czyjś stan posiadania.

Odnosząc tak rozumiane pojęcie majątku do zwrotu „majątek związany z związany z prowadzoną działalnością gospodarczą” powiedzieć należy, że w w przepisach ustawy o PIT odnoszących się odszkodowania jest mowa jedynie o związaniu majątku z prowadzoną działalnością. Nie zostało jednak w nich wyjaśnione, czy chodzi o majątek osoby prowadzącej działalność gospodarczą, czy jakikolwiek inny majątek związany z tą działalnością. Skoro majątek to czyjś stan posiadania, to za składnik takiego majątku należy uznać również majątek, który został powierzony danej osobie prowadzącej działalność gospodarczą w celu wynikania na nim usługi. Stąd też uważam, że zwrot od ubezpieczyciela na rzecz zakładu wartości wypłaconego odszkodowania dla klientki zakładu jest przychodem podatkowym. Zwrot nastąpił bowiem w związku ze szkodą wyrządzoną w składniku majątku powierzonym do naprawy osobie prowadzącej działalność gospodarczą.

Za koszt uzyskania przychodów nie uważa się odszkodowania z tytułu wad wykonanych usług. Z tego też względu odszkodowania wypłaconego przez zakład z tytułu wadliwie wykonanej usługi nie będzie można zaliczyć do kosztów.

Podstawa prawna

 

BlogKarolina Chalczyńska

Zwolnienie z VAT dla MŚP w całej UE

Od 1 stycznia 2025 roku małe i średnie przedsiębiorstwa będą mogły korzystać ze zwolnienia z VAT nie tylko w kraju, gdzie mają siedzibę działalności gospodarczej, ale również w innych państwach UE. Podatnicy będą wówczas zobowiązani – poza limitem krajowym – do przestrzegania także ogólnego limitu unijnego (100 tys. euro). Warunkiem będzie rejestracja w państwie siedziby oraz składanie kwartalnych informacji o obrotach osiąganych w każdym z państw członkowskich UE.

Zwolnienie z VAT w innych państwach UE

Obecnie ustawa o VAT daje możliwość stosowania zwolnienia podmiotowego w VAT podatnikom posiadającym siedzibę działalności gospodarczej na terytorium Polski, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200 000 zł. W przypadku podatników rozpoczynających działalność gospodarczą limit ten jest liczony proporcjonalnie do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w trakcie roku. Jednocześnie ustawa nie daje możliwości stosowania tego zwolnienia podatnikom nieposiadającym siedziby działalności gospodarczej na terytorium Polski, bez względu na wielkość sprzedaży, którą rocznie osiągają. Oznacza to, że podatnicy bez siedziby działalności gospodarczej w Polsce rozliczają VAT od pierwszej sprzedaży dokonanej na terytorium Polski

Nowelizacja ustawy o VAT z dnia 8 listopada 2024 r. wprowadza szczególną procedurę zwolnienia z VAT tzw. procedurę SME. Ze zwolnienia w Polsce będą mogły korzystać małe przedsiębiorstwa mające siedzibę działalności gospodarczej w innym państwie członkowskim UE. Z drugiej strony, polskie małe przedsiębiorstwa będą mogły również korzystać ze zwolnienia z VAT w innych państwach członkowskich UE.

Ważne

Od 1 stycznia 2025 roku zwolnienie będzie przysługiwać również podatnikom posiadającym siedzibę działalności gospodarczej na terytorium innego państwa członkowskiego UE.


Warunki zwolnienia z VAT w ramach procedury SME

Polscy podatnicy, którzy posiadają siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju, będą mogli skorzystać ze zwolnienia dla dostaw towarów i świadczenia usług w innym państwie członkowskim UE, na warunkach określonych przez to państwo, gdy:

  1. roczny obrót na terytorium UE nie przekroczył w poprzednim, ani bieżącym roku podatkowym kwoty 100 000 euro;
  2. podatnik spełnia warunki zwolnienia określone przez państwo członkowskie, w którym chce skorzystać ze zwolnienia, w tym limit obrotu obowiązujący we wskazanym kraju UE.

Ważne

Podatnicy korzystający ze zwolnienia w państwie członkowskim, w którym nie posiadają siedziby działalności gospodarczej, będą obowiązani – poza limitem krajowym zwolnienia – do przestrzegania także ogólnego limitu unijnego (100 tys. euro). Po przekroczeniu jednego z tych limitów prawo do zwolnienia przestanie przysługiwać.

W celu skorzystania z tej preferencji podatnik będzie musiał złożyć powiadomienie o zamiarze skorzystania ze zwolnienia (tzw. uprzednie powiadomienie) do naczelnika II US Warszawa Śródmieście. Powiadomienie można złożyć wyłącznie za pośrednictwem platformy e-US. Następnie, korzystając już ze zwolnienia obowiązkiem przedsiębiorcy będzie składanie kwartalnych informacji o osiąganych dochodach. Szczegółowy zakres danych, jakie będzie trzeba podać składając uprzednie powiadomienie lub informację kwartalną określi Minister Finansów w rozporządzeniu.

Od 1 do 30 stycznia 2025 r. na koncie każdego zalogowanego użytkownika e-US będzie widoczny baner „Przejdź do SME”, gdzie przedsiębiorcy uzyskają dostęp do wszystkich niezbędnych formularzy.

Nowe zasady określania miejsca świadczenia usług

Ponadto, nowelizacja dostosowuje polskie prawo do przepisów UE, które dotyczą miejsca świadczenia usług oraz procedury szczególnej w stosunku do dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków.

Ustawa zakłada opodatkowanie usług podatkiem VAT w miejscu rzeczywistej konsumpcji usług. W sytuacjach, w których niektóre usługi są świadczone w sposób wirtualny np. z wykorzystaniem sieci Internet, miejsce konsumpcji takiej usługi może różnić się od miejsca konsumpcji, które byłoby uzasadnione i właściwe w przypadku tradycyjnego sposobu jej świadczenia. Przykładowo, VAT od transmisji internetowej koncertu, którą „zakupuje” podatnik lub konsument, zostanie pobrany odpowiednio w państwie siedziby podatnika lub miejsca zamieszkania konsumenta. Przyjęte rozwiązanie będzie przeciwdziałać zakłócaniu konkurencji i „kierować” strumień VAT-u do państw UE faktycznej konsumpcji takich usług.

Nowe zasady określania miejsca świadczenia usług dotyczą, świadczonych na rzecz podatników usług, takich jak usługi wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi i wystawy, oraz usługi pomocnicze związane z usługami wstępu na te imprezy, w przypadku gdy obecność ostatecznego odbiorcy (podatnika lub nie-podatnika) takich usług jest wirtualna.

BlogKarolina Chalczyńska

Składka zdrowotna – jakie zmiany dla przedsiębiorców w 2025 i 2026 roku

Od 1 stycznia 2025 roku minimalna podstawa wymiaru składki zdrowotnej zostanie zmniejszona do poziomu 75% minimalnego wynagrodzenia. 19 listopada Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, wraz z autopoprawką. Kolejne zmiany w składce zdrowotnej zaplanowano na 2026 rok.

19 listopada 2024 r. Rada Ministrów przyjęła autopoprawkę do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Dzięki temu, od 2025 roku, część przedsiębiorców zapłaci niższą składkę, a przychody ze sprzedaży środków trwałych nie będą wchodziły do podstawy naliczania składki zdrowotnej. Rząd zaakceptował również projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, który zakłada systemowe zmiany zasad rozliczania składki zdrowotnej od 2026 roku.

Zmiany w składce zdrowotnej od 1 stycznia 2025 r.

Pierwotnie, projekt rządowy obejmował tylko zmiany dotyczące likwidacji obowiązku płacenia składki zdrowotnej od zbycia środków trwałych – przepis art. 81 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.), regulujący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne. Autopoprawka, przyjęta przez Radę Ministrów 19 listopada 2024 r., zakłada zmniejszenie od 2025 roku minimalnej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla przedsiębiorców – do poziomu 75% minimalnego wynagrodzenia.

Ważne

Roczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne nie będzie mogła być niższa od kwoty stanowiącej iloczyn liczby miesięcy w roku kalendarzowym podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu i 75% minimalnego wynagrodzenia. Natomiast podstawa wymiaru składki za dany miesiąc nie będzie mogła być niższa od kwoty 75% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego. Dla osób stosujących opodatkowanie w formie karty podatkowej, podstawę wymiaru miesięcznej składki zdrowotnej stanowić będzie kwota 75% minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu pierwszego stycznia danego roku – czytamy w projekcie.

Zmiany w składce zdrowotnej od 1 stycznia 2026 r.

Istotą planowanych rozwiązań jest wprowadzenie zmian w podstawie wyliczania oraz opłacania składki zdrowotnej dla przedsiębiorców od dnia 1 stycznia 2026 r. Na zmianach zyskają w szczególności ci przedsiębiorcy, którzy osiągają niskie i średnie dochody. Zmiana obejmie przede wszystkim przepis art. 81 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, regulujący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne – wskazano w uzasadnieniu do projektu.

Projekt przewiduje wprowadzenie dwuelementowej podstawy wymiaru składki zdrowotnej dla przedsiębiorców opłacających podatek według skali podatkowej, podatek liniowy lub ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

  • część zryczałtowana składki będzie wynosić 9% od 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę;

  • część urealniona będzie obliczana tylko od nadwyżki dochodów powyżej 1,5-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia u przedsiębiorców rozliczających się skalą podatkową lub podatkiem liniowym (stawka 4,9%), a u przedsiębiorców rozliczających się ryczałtem – od nadwyżki przychodów powyżej 3-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (stawka 3,5%);

Poniżej przedstawione zostały proponowane rozwiązania w odniesieniu do różnych form opodatkowania:

  1. dla osób rozliczających się na zasadach ogólnych przy zastosowaniu skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226, z późn. zm.) oraz dla osób rozliczających się w formie podatku liniowego, o którym mowa w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (oraz osób, o których mowa w art. 30ca tej ustawy) projekt przewiduje:
    a) stałą, niską składkę, która będzie wynosić 9% od 75% minimalnego wynagrodzenia – w przypadku przedsiębiorców osiągających w danym miesiącu dochód do wysokości 1,5-krotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa GUS,
    b) dodatkową składkę w wysokości 4,9% od nadwyżki ponad 1,5-krotność przeciętnego wynagrodzenia – w przypadku przedsiębiorców, których dochód przekroczy próg 1,5-krotności przeciętnego wynagrodzenia; 
    c) uchylenie możliwości rozliczenia zapłaconych składek w podatku dochodowym – w przypadku podatników stosujących opodatkowanie podatkiem liniowym;

  2. dla osób stosujących opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych projekt przewiduje:
    a) stałą, niską składkę, która będzie wynosić 9% od 75% minimalnego wynagrodzenia – w przypadku przedsiębiorców osiągających w danym miesiącu przychód do wysokości 3-krotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa GUS,
    b) dodatkową składkę w wysokości 3,5% od nadwyżki ponad 3-krotność przeciętnego wynagrodzenia – w przypadku przedsiębiorców, których przychody przekroczą próg 3-krotności przeciętnego wynagrodzenia składka; 
    c) uchylenie możliwości odliczenia zapłaconych składek od przychodów dla celów podatkowych;

  3. dla osób stosujących opodatkowanie w formie karty podatkowej oraz dla osób współpracujących z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą projekt przewiduje:
    a) stałą, niską składkę, która będzie wynosić 9% od 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę; 
    b) uchylenie możliwości odliczenia zapłaconych składek od karty podatkowej.

Projekt zakłada również, że od 2026 roku uchylona zostanie możliwość rozliczenia zapłaconych składek zdrowotnych w podatku dochodowym.

1 2 3