Od 2025 r. wzrośnie limit dla prowadzenia ksiąg rachunkowych

Od 1 stycznia 2025 roku zmieni się limit przychodów zobowiązujący do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Osoby fizyczne, wspólnicy spółek cywilnych, spółki jawne osób fizycznych i spółki partnerskie będą prowadzić księgi rachunkowe jeżeli ich przychody netto osiągną co najmniej równowartość 2,5 mln euro, a nie jak obecnie 2 mln euro. Nowe limity będą miały zastosowanie do roku obrotowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2024 roku.

Zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości pełną księgowość są zobowiązane prowadzić osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku działające zgodnie z ustawą z 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. z 2021 r. poz. 170) – jeżeli ich przychody za poprzedni rok obrotowy wynoszą co najmniej równowartość w walucie polskiej 2 000 000 euro.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustawy przewiduje między innymi, podniesienie o 25% wysokości przychodów netto ze sprzedaży, których przekroczenie powoduje obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych i stosowania ustawy o rachunkowości.

WAŻNE

Zgodnie z projektem od 1 stycznia 2025 roku limit zobowiązujący do prowadzenia ksiąg rachunkowych wyniesie 2,5 mln euro przychodów netto. Do przeliczenia na złotówki stosujemy średni kurs euro z dnia 1 października 2024 roku, który w tym roku wyniósł 4,2846 zł. Limit wyniesie wówczas 10 711 500 zł.

W ramach ujednolicenia pojęcia przychodów netto ze sprzedaży stosowanego w ustawie o rachunkowości, usunięto z niego kategorię przychodów z operacji finansowych. 

Projekt przewiduje również podwyższenie limitów badania sprawozdań finansowych przez biegłego rewidenta. Obowiązek badania sprawozdania tzw. pozostałych jednostek wystąpi, gdy w roku obrotowym, za który sporządzane jest sprawozdanie finansowe, spełnione będą co najmniej dwa z następujących warunków:

  • suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła u nich równowartość w walucie polskiej co najmniej 3 125 000 euro (obecnie 2 500 000 euro), 
  • przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 6 250 000 euro (obecnie 5 mln euro), 
  • średnioroczne zatrudnienie w tych jednostkach w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób (ten warunek pozostanie bez zmian).

WAŻNE

Nowe limity będą miały zastosowanie do roku obrotowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2024 r., przy czym na potrzeby ustalenia spełnienia warunku uwzględniane będą przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów osiągnięte w poprzednim roku obrotowym rozpoczynającym się po dniu 31 grudnia 2023 r.

Limity podatkowe w 2025 roku będą niższe

Limity podatkowe dla małych podatników PIT, CIT i VAT od 2025 r. będą niższe. Wartości uprawniające podatników do skorzystania z preferencji podatkowych, czy też określonego sposobu rozliczania zostają przeliczone w oparciu o średni kurs euro, który w tym roku wyniósł 4,2846 zł. Od 2025 r. do 2,5 mln euro ma wzrosnąć limit przychodów zobowiązujących do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Limity podatkowe z ustaw podatkowych są wyrażone w euro i należy je co roku przeliczyć na złotówki według średniego kursu NBP z pierwszego dnia roboczego października. Kurs euro z dnia 1 października 2024 roku, który będzie stosowany do obliczenia limitów na kolejny rok wynosi 4,2846 zł. W ubiegłym roku było to 4,6091, co oznacza kolejne obniżenie limitów od 1 stycznia 2025 roku.

Mały podatnik VAT

Zgodnie z art. 2 pkt 25 ustawy o VAT w 2025 r. małymi podatnikami w rozumieniu VAT będą:

  • podatnicy-pośrednicy (tj. podatnicy prowadzący przedsiębiorstwa maklerskie, zarządzający funduszami inwestycyjnymi, zarządzający alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi oraz będący agentami, zleceniobiorcami lub innymi osobami świadczącymi usługi o podobnym charakterze, z wyjątkiem komisu), jeżeli kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia za wykonane usługi (wraz z kwotą podatku) w 2024 r. nie przekroczyła 193.000 zł (obecnie jest to 207 000 zł),
  • pozostali podatnicy, u których wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) w 2024 r. nie przekroczyła 8 569 000 zł (obecnie jest to 9 218 000 zł).

Procedura otrzymania wsparcia została uproszczona – wystarczy, że przedsiębiorca złoży do ZUS oświadczenie o poniesionych stratach w wyniku powodzi. Przekazanie ZUS opinii rzeczoznawcy o poniesionych szkodach musi nastąpić do 5 miesięcy od złożenia wniosku. Beneficjent, który otrzyma pomoc, będzie zobowiązany do prowadzenia swojej działalności gospodarczej przez 6 miesięcy od dnia otrzymania wsparcia. Maksymalne wsparcie dla jednej firmy może wynieść do 1 mln zł.

WAŻNE

Limit uprawniający do korzystania ze statusu małego podatnika w 2025 r. wyniesie 8 569 000 zł. W przypadku podatników prowadzących działalność maklerską będzie to 193 000 zł. 

Obecnie limit uprawniający do korzystania ze statusu małego podatnika wynosi 9 218 000 zł. Oznacza to, że niektórzy podatnicy z dniem 1 stycznia 2025 r. utracą status małego podatnika VAT, a tym samym stracą prawo do rozliczania się metodą kasową, a także prawo do rozliczeń kwartalnych VAT. W przypadku rozliczeń kwartalnych w odmiennej sytuacji są tylko podatnicy korzystający z estońskiego CIT. Podatnik rozliczający dochody według estońskiego CIT będzie mógł rozliczać VAT kwartalnie w 2025 r. gdy wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w 2024 r. kwoty 17 138 000 zł.

Mały podatnik PIT i CIT

Małym podatnikiem CIT i PIT w 2024 r. będzie podatnik u którego wartość przychodu ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego podatku VAT) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 000 000 euro tj. 8 569 200 zł. 

W 2025 r. mały podatnik skorzysta z 9 proc. stawki CIT, jeśli:
– jego przychody za 2024 r. nie przekroczą 8 569 000 zł (wraz z należnym VAT) – stosuje się kurs na pierwszy dzień roboczy października 2024 r.
– bieżące przychody w 2025 r. nie przekroczą 2 mln euro (bez należnego VAT) – według kursu na pierwszy dzień roboczy stycznia 2025 r.

Mali podatnicy PIT i CIT oraz podatnicy rozpoczynający działalność gospodarczą, w związku z nabyciem środka trwałego mają prawo do skorzystania z preferencyjnej amortyzacji do limitu 50 000 euro albo zasad dotyczących jednorazowej amortyzacji fabrycznie nowych środków trwałych (do 100 000 zł). Muszą dokonać w tym zakresie wyboru. Limit jednorazowej amortyzacji w 2025 roku wyniesie 214 000 zł.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Rozliczenie w formie ryczałtu mogą wybrać podatnicy, jeżeli w ubiegłym roku podatkowym uzyskiwali przychody: z działalności gospodarczej prowadzonej wyłącznie samodzielnie w wysokości nieprzekraczającej 2 000 000 euro, przychody wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki, a suma przychodów wspólników spółki z tej działalności nie przekroczyła kwoty 2 000 000 euro.

W 2025 r. limit przychodów, który zdecyduje o możliwości korzystania z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych wyniesie 8 569 200 (obecnie jest to 9 218 200 zł). Natomiast prawo do kwartalnego rozliczenia ryczałtu będzie przysługiwało podatnikom, których przychody nie przekroczą w 2024 r. równowartości kwoty 200 000 euro, czyli 856 920 zł. Podatnicy, którzy w trakcie 2025 r. przekroczą te limity nie stracą prawa do opodatkowania ryczałtem oraz kwartalnego opłacania ryczałtu w trakcie roku.

Obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych

Zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości pełną księgowość są zobowiązane prowadzić osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie oraz przedsiębiorstwa w spadku działające zgodnie z ustawą z 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. z 2021 r. poz. 170) – jeżeli ich przychody za poprzedni rok obrotowy wynoszą co najmniej równowartość w walucie polskiej 2 000 000 euro. 

W 2025 r. księgi rachunkowe będą prowadzić przedsiębiorcy jeżeli ich przychody za 2024 r. wyniosą co najmniej 8 569 200 zł. 

Przygotowany przez resort finansów projekt ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw przewiduje zmianę tego limitu. Zakłada podniesienie o 25% wysokości przychodów netto ze sprzedaży, których przekroczenie powoduje obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych i stosowania ustawy o rachunkowości. Osoby fizyczne, wspólnicy spółek cywilnych, spółki jawne osób fizycznych i spółki partnerskie będą wówczas prowadzić księgi rachunkowe jeżeli ich przychody netto osiągną co najmniej równowartość 2,5 mln euro, a nie jak obecnie 2 mln euro. Nowy limit dla prowadzenia ksiąg rachunkowych ma obowiązywać od 1 stycznia 2025 roku.

WAŻNE

Zgodnie z projektem od 1 stycznia 2025 roku limit zobowiązujący do prowadzenia ksiąg rachunkowych wyniesie 2,5 mln euro przychodów netto.

PODSTAWA PRAWNA

  • art. 2 pkt 25, art. 21, art.31a ust.5, art. 99 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – j.t. Dz.U. z 2024 r. poz. 361;
  • art. 5a pkt 20 i art. 22k ust. 7, art. 24a ust. 4, 4b, 4c, 4e, 4f ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – j.t. Dz.U. z 2024 r. poz. 226;
  • art. 4a pkt 10 i art. 16k ust. 7 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych – j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 2805;
  • art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 4 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – j.t. Dz.U. z 2024 r., poz. 776;
  • art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości – j.t Dz.U z 2023 r. poz. 120.

Faktura korygująca nie wpływa na przedawnienie – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

Pięcioletni termin przedawnienia zobowiązania podatkowego należy wiązać ze zdarzeniem powodującym powstanie obowiązku podatkowego, a nie z datą korekty faktury – orzekł WSA we Wrocławiu.

Chodziło o nadleśnictwo, które ustanowiło służebność przesyłu na rzecz firmy energetycznej. Wynagrodzenie z tego tytułu powiązano z wysokością podatków i opłat ponoszonych przez Lasy Państwowe od tej części nieruchomości, z której korzystanie zostało ograniczone w związku z obciążeniem jej służebnością (art. 39a ust. 2 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach; Dz.U. z 2023 r. poz. 1356 ze zm.). 

Strony ustaliły ponadto, że jeśli zmieni się wysokość podatków gruntowych, to wynagrodzenie z tytułu ustanowienia służebności również się zmieni. 

Oprócz tego firma energetyczna została zobowiązana do zapłaty kompensaty za ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości przez nadleśnictwo.

Podatek w górę

Po uiszczeniu podatków za 2016 r. nadleśnictwo wystawiło dwie faktury na rzecz firmy energetycznej tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności za ten rok. Firma energetyczna je opłaciła. Jednak w 2021 r. nadleśnictwo musiało te faktury skorygować, ponieważ zmieniła się wysokość podatku od nieruchomości za 2016 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania wójt gminy stwierdził zaległość nadleśnictwa na 450 032 zł. To z kolei miało wpływ na wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu.

Spór o wynagrodzenie

Firma energetyczna nie zgodziła się na zapłatę kwot wynikających z korekt (łącznie 379 512 zł). Argumentowała, że minął już trzyletni okres przedawnienia przewidziany w art. 118 kodeksu cywilnego. 

Zapoczątkowało to spór, który nadleśnictwo wygrało przed sądem okręgowym. Sąd orzekł, że roszczenie się jeszcze nie przedawniło. Ponadto zaliczył do należnego wynagrodzenia również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych zapłacone przez nadleśnictwo od podatku od nieruchomości za 2016 r. 

Innego zdania był sąd apelacyjny, który rozpatrzył sprawę w 2023 r. Zmniejszył on należną kwotę do 270 016,27 zł, bo uznał, że nadleśnictwu nie należy się wynagrodzenie w części dotyczącej zapłaconych odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.

Co z kolejną korektą

Nadleśnictwo zamierzało więc wystawić kolejne korekty – by obniżyć wartość wynagrodzenia wynikającego z faktur korygujących wystawionych w 2021 r. Celem było doprowadzenie wartości wynagrodzenia do kwot ustalonych przez sąd apelacyjny (czyli niższych). W konsekwencji nadleśnictwo uznało, że może na bieżąco obniżyć obrót (podstawę opodatkowania) i VAT.

Nastąpiło przedawnienie

Przeszkodą do dokonania kolejnych korekt okazał się jednak upływ terminu przedawnienia zobowiązania z tytułu VAT za 2016 r. Do takiego wniosku doszedł dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 29 lutego 2024 r. (sygn. 0112-KDIL1-1.4012.708.2023.1.AR). Stwierdził, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2016 r. przedawniło się z upływem 2021 r., zgodnie z art. 70 par. 1 ordynacji podatkowej (minęło ponad pięć lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku).

To oznacza – wyjaśnił dyrektor KIS – że po upływie przedawnienia nie można ani zwiększyć, ani zmniejszyć zobowiązania podatkowego. Tak samo orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Wyjaśnił, że korekta faktury (w 2021 r.) nie jest zdarzeniem, z którym ustawa o VAT wiąże powstanie obowiązku podatkowego. Korekta faktury nie kreuje bowiem obowiązku podatkowego, a jedynie odnosi się do faktury pierwotnej, która odzwierciedla zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego. 

Skoro w 2016 r. zostały wystawione faktury dotyczące usług ustanowienia służebności przesyłu, to w tym właśnie roku powstał obowiązek podatkowy (art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. b tiret 3 ustawy o VAT). Wynikające z tego obowiązku zobowiązanie podatkowe przedawniło się zatem z upływem 2021 r. – potwierdził sąd. Wyrok jest nieprawomocny.

Wyrok WSA we Wrocławiu z 5 września 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 407/24

Nowe świadczenie z ZUS dla firm dotkniętych skutkami powodzi

Przedsiębiorcy z terenów objętych powodzią otrzymają jednorazowe wsparcie w wysokości 16 tys. zł na każdą osobę zgłoszoną do ubezpieczenia w ZUS lub równowartość 75% średniomiesięcznego przychodu osiągniętego w ubiegłym roku – poinformowało Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Przedsiębiorca, który otrzyma pomoc finansową, będzie zobowiązany do prowadzenia działalności przez 6 miesięcy od dnia otrzymania wsparcia.

Uwzględniając specyfikę działania podmiotów gospodarczych oraz zakres strat, resort rozwoju zaproponował dwa sposoby wyliczenia pomocy: 16 tys. zł na każdą osobę zatrudnioną lub 75 proc. średniomiesięcznego przychodu za ubiegły rok. Pomocą objęci zostaną prowadzący jednoosobowe działalności gospodarcze, pracodawcy oraz przedsiębiorcy prowadzący tzw. działalność sezonową, czyli osoby korzystające z umowy zlecenie.

„Pułap wsparcia dla jednego przedsiębiorcy to 1 mln złotych. Na pomoc dla dotkniętych przez powódź firm mamy do dyspozycji 1 mld zł. Regulująca wsparcie specustawa musi być jeszcze przyjęta przez Sejm, ale program może ruszyć w przyszłym tygodniu.” – poinformował minister Krzysztof Paszyk.

Jednorazowa pomoc finansowa dla przedsiębiorców

Przedsiębiorcy poszkodowani w wyniku powodzi, bez względu na formę prowadzonej działalności gospodarczej, będą mieli do wyboru dwie możliwości wyliczenia pomocy, o którą można się ubiegać:

  • 16 tys. zł wsparcia na każdą osobę zgłoszoną do ubezpieczenia w ZUS lub
  • 75 proc. średniomiesięcznego przychodu za rok poprzedni.

Procedura otrzymania wsparcia została uproszczona – wystarczy, że przedsiębiorca złoży do ZUS oświadczenie o poniesionych stratach w wyniku powodzi. Przekazanie ZUS opinii rzeczoznawcy o poniesionych szkodach musi nastąpić do 5 miesięcy od złożenia wniosku. Beneficjent, który otrzyma pomoc, będzie zobowiązany do prowadzenia swojej działalności gospodarczej przez 6 miesięcy od dnia otrzymania wsparcia. Maksymalne wsparcie dla jednej firmy może wynieść do 1 mln zł.

WAŻNE

Przedsiębiorca wnioskujący o pomoc musi pamiętać, że w ciągu 5 miesięcy od złożenia wniosku będzie zobowiązany przedstawić do ZUS opinię rzeczoznawcy o poniesionych szkodach.

Jak złożyć wniosek do ZUS

Obsługą wniosków będzie zajmował się ZUS, który będzie również weryfikował czy świadczenie nie przekroczyło wysokości szkody. Wniosek do ZUS można złożyć w formie elektronicznej. Do wniosku należy dołączyć informacje lub oświadczenia dotyczące m.in.:

  • preferowanego sposobu wyliczenia wysokości świadczenia interwencyjnego
  • wysokości średniomiesięcznego przychodu uzyskanego z prowadzenia działalności gospodarczej w 2023 r.
  • ubezpieczenia przedsiębiorstwa od następstw klęsk żywiołowych (umowa
    zawarta przed wystąpieniem powodzi) 
  • wysokości wnioskowanej kwoty
  • faktycznego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej
  • numeru rachunku bankowego

Poszkodowani będą mogli ubiegać się o pomoc finansową w ciągu pół roku od wejścia w życie przepisów regulujących wypłatę świadczenia interwencyjnego.

WAŻNE

Przedsiębiorca, który otrzyma pomoc finansową, będzie zobowiązany do prowadzenia działalności przez 6 miesięcy od dnia otrzymania wsparcia.
Źródło: Ministerstwo Rozwoju i Technologii

Elastyczna organizacja pracy. Czy pracodawca może odmówić pracownikowi

Obowiązujące przepisy Kodeksu pracy pozwalają pracownikowi – za zgodą pracodawcy – na dostosowanie organizacji pracy do swoich osobistych potrzeb. Elastyczna organizacja pracy to nowe uprawnienie dla rodziców i opiekunów dzieci do 8. roku życia. Wniosek o elastyczną organizację pracy składa pracownik w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem pracy w innej formie. Czy pracodawca może odmówić pracownikowi?

Wprowadzona od 26 kwietnia 2023 r. elastyczna organizacja pracy może być stosowana w przypadku pracownika wychowującego dziecko do ukończenia przez nie 8. roku życia (art. 1881 Kodeksu pracy). Wniosek o zastosowanie elastycznej organizacji pracy składa pracownik. Kodeks pracy zawiera zamknięty katalog form elastycznej organizacji pracy, o które można wnioskować. 

Są to:

  1. praca zdalna,
  2. system przerywanego czasu pracy (art. 139 Kodeksu pracy),
  3. system skróconego tygodnia pracy (art. 143 Kodeksu pracy),
  4. system pracy weekendowej (art. 144 Kodeksu pracy),
  5. ruchomy czas pracy (art. 1401 Kodeksu pracy),
  6. indywidualny rozkład czasu pracy (art. 142 Kodeksu pracy).

Tylko te sposoby elastycznej organizacji pracy są dla pracodawcy wiążące w ten sposób, że wymagają jego akceptacji, jeśli pozwala na to interes pracodawcy lub uzasadnionej odmowy przekazanej w postaci papierowej lub elektronicznej, jeśli sytuacja pracodawcy wymaga takiej odmowy.

Wniosek o zmianę organizacji pracy

Wniosek o elastyczną organizację czasu pracy składa pracownik w terminie nie krótszym niż 21 dni przed planowanym rozpoczęciem korzystania z elastycznej organizacji pracy. Wniosek taki należy złożyć w postaci papierowej lub elektronicznej. 

We wniosku wskazuje się:

  • imię i nazwisko oraz datę urodzenia dziecka,
  • przyczynę konieczności skorzystania z elastycznej organizacji pracy. Uzasadnienie wniosku jest jego obowiązkowym elementem,
  • termin rozpoczęcia i zakończenia korzystania z elastycznej organizacji pracy,
  • rodzaj elastycznej organizacji pracy, z której pracownik planuje korzystać.

Niezbędnym elementem wniosku o elastyczną organizację pracy jest data urodzenia dziecka, która pozwoli ustalić jego wiek, ponieważ możliwość skorzystania z tego rozwiązania jest ograniczona do ukończenia przez dziecko 8. roku życia, Może być to dziecko własne lub przysposobione. Ważne, aby pracownik faktycznie je wychowywał. Ponadto istotne jest, aby to z dzieckiem wskazanym we wniosku wiązały się okoliczności, z powodu których pracownik wnosi o elastyczną organizację pracy.

PRZYKŁAD

Pracownik złożył wniosek o elastyczną organizację pracy, wskazując we wniosku córkę Polę Kowalską, która ma 6 lat. Jednak w uzasadnieniu wniosku napisał, że jego prośba o ruchomy czas pracy wynika z potrzeby zawożenia starszej córki Mai Kowalskiej, mającej 12 lat, na poranne treningi pływackie w niektóre dni tygodnia, ponieważ córka Maja dostała się do reprezentacji juniorów i musi stawiać się obowiązkowo na tych treningach. Taki wniosek należy uznać za niewłaściwy, ponieważ faktyczna przyczyna prośby o zmianę systemu czasu pracy dotyczy nie Poli, czyli dziecka wskazanego we wniosku, ale dziecka starszego niż 8 lat – Mai.

We wniosku o elastyczną organizację pracy koniecznie trzeba wskazać, kiedy pracownik chciałby rozpocząć, a kiedy zakończyć zmienioną organizację pracy. Przepisy wymagają, aby wniosek został złożony minimum 21 dni przed planowanym rozpoczęciem korzystania z elastycznej organizacji pracy. Zatem termin rozpoczęcia pracy według nowych zasad organizacyjnych powinien te 21 dni uwzględniać. Natomiast termin zakończenia elastycznej organizacji pracy nie powinien wypadać po ukończeniu przez dziecko, z którym wniosek się wiąże, 8. roku życia. Jeśli jednak pracownik zawnioskuje o zakończenie takiej organizacji pracy już po urodzinach dziecka, pracodawca nie będzie związany wnioskiem w okresie po ukończeniu 8. roku życia dziecka. Nic natomiast nie stoi na przeszkodzie, aby przychylił się do prośby pracownika, jeśli nie dezorganizuje to pracy i nie wpływa na jej efektywność;

PRZYKŁAD

Pracownik mieszkający w małej miejscowości oddalonej 30 km od Krakowa, a pracujący w biurze w Krakowie, złożył wniosek o elastyczną organizację pracy polegającą na pracy zdalnej od 1 września 2024 r. do 20 czerwca 2025 r. We wniosku wskazał syna Błażeja, który 10 maja 2025 r. ukończy 8. rok życia. Prośbę swoją uzasadnił planem lekcji dziecka w roku szkolnym 2024/2025 i faktem, że mała szkoła w jego miejscowości, do której uczęszcza syn, nie uruchamia świetlicy. Praca zdalna pozwoli mu więc odwozić do szkoły i odbierać syna po lekcjach. Codzienne dojazdy do pracy w Krakowie zupełnie by mu to uniemożliwiły. Jednocześnie pracownik zaznaczył we wniosku, że praca matki dziecka, która jest pielęgniarką w szpitalu, nie może być wykonywana w trybie zdalnym z uwagi na jej charakter. Pracodawca, darząc pracownika zaufaniem, postanowił przychylić się do jego wniosku także w okresie od 10 maja do 20 czerwca 2025 r., tj. już po ukończeniu 8 lat przez syna. Jest to dopuszczalna dobra praktyka pracodawcy, który mógł nie rozpatrywać wniosku w części dotyczącej okresu po 10 maja 2025 r.

Czy pracodawca może odmówić pracownikowi?

Pracodawca podczas rozpatrywania wniosku powinien uwzględnić zarówno potrzeby pracownika, jak i swoje możliwości. Powinien brać pod uwagę m.in.:

  • termin wnioskowanego przez pracownika rozpoczęcia i zakończenia elastycznej organizacji czasu pracy,
  • przyczynę konieczności korzystania z elastycznej organizacji pracy, 
  • organizację pracy,
  • rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika,
  • konieczność zapewnienia normalnego toku pracy.

WAŻNE

Odpowiedź na wniosek pracodawca powinien przekazać także w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie 7 dni od jego otrzymania. W przypadku odmowy, ale także po zmodyfikowaniu wnioskowanych przez pracownika warunków elastycznej organizacji pracy, pracodawca powinien wskazać uzasadnienie swojej decyzji (art. 1881 5 Kodeksu pracy).

Należy wziąć pod uwagę, że pracownik może w każdym czasie podczas korzystania z elastycznej organizacji pracy złożyć wniosek (także w postaci papierowej lub elektronicznej) o powrót do poprzedniej organizacji pracy, o ile uzasadnia to zmiana okoliczności, które pracownik wskazał jako przyczyny zmiany organizacji pracy na elastyczną. Pracodawca ma 7 dni od otrzymania wniosku na odpowiedź, w której informuje pracownika (również w postaci papierowej lub elektronicznej) o uwzględnieniu albo przyczynie odmowy uwzględnienia wniosku bądź o możliwym terminie powrotu do poprzedniej organizacji pracy.

Złożenie przez pracownika ww. wniosku nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia i przyczyny uzasadniającej prowadzenie przygotowania do zakończenia zatrudnienia we wskazany wyżej sposób. Jeżeli dojdzie do rozwiązania umowy o pracę, pracodawca musi udowodnić, że kierował się innym powodem niż złożenie wniosku przez uprawnionego pracownika.